Πέμπτη, 28 Απριλίου 2016

Το ελληνικό αδιέξοδο γίνεται αδιαπέραστο



Οι προβλέψεις μας για τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης, που η χώρα μας αγωνίζεται να ξεπεράσει από το 2008, έχουν διαψευστεί. Ανάπτυξη δεν επιτυγχάνεται παρ΄ όλα τα σκληρά οικονομικά μέτρα και η χώρα παραπαίει. Επιβεβαιώνεται έτσι η πικρή διαπίστωση ότι η κρίση δεν είναι αντικείμενο πολιτικών ή πολιτιστικών χειρισμών, αλλά η ίδια εισέρχεται και ανατρέπει τα καθιερωμένα και αποφασισμένα στρώματα του ελληνικού λαού, τα οποία εμφανίζονταν πρόθυμα να αναλάβουν το κόστος και την προσπάθεια ανατροπής των δυσμενών δεδομένων, όπως έκαναν  την περίοδο 1948-1955.

Η κρίση λοιπόν δεν είναι απλώς οικονομική, αλλά απλώνεται σε οικονομικές και τεχνικές παραμέτρους οι οποίες είναι σαφώς συνδεδεμένες με τα πολιτικά προβλήματα της χώρας.
Κατ΄ αρχήν η κακή παιδεία των πολιτικών μας που οδηγεί το πολιτικό σύστημα σε ανυποληψία απαξιώνει μεγάλο μέρος των πολιτικών δυνάμεων που θα ήσαν πρόθυμες να ακολουθήσουν με συνέπεια ένα αναγεννητικό πρόγραμμα. Ακολουθεί η αδυναμία τους και η έλλειψη συνείδησης που τους εμποδίζει να συλλαμβάνουν στην κατάλληλη στιγμή τις κατάλληλες ευκαιρίες. Δεν δείχνουν να δίνουν δεκάρα για το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε κρίσιμες στιγμές για το ότι χρειάζεται να αναδιαρθρώσουμε εις βάθος τις μεθόδους παραγωγής που κουτσά-στραβά κατορθώσαμε να επιβάλουμε στην εγχώρια μεταποίηση. Βρισκόμαστε πάλι στο δίλημμα του αν θα προτιμήσουμε τη φθηνή παραγωγή ειδών ξεπερασμένων τεχνολογιών ή θα υποχρεωθούμε να παραγάγουμε και να εξαγοράσουμε τα ευτελή βιομηχανικά προϊόντα που βρίσκονται στην κατώτατη δεσμίδα της παραγωγικής μηχανής και είναι αμφίβολα από άποψη κέρδους και συμπεριφοράς στην αγορά.

Όσον αφορά την κατάρτιση, την εμπειρία και την προσαρμογή των παραγωγικών μας στελεχών και ειδικών η πείρα της περιόδου που η ελληνική βιομηχανία βρισκόταν στην ακμή της, μας πείθει ότι ήταν από τα καλύτερα στελέχη που μπορούσε να βρει κανείς. Ωστόσο, τα συνθήματα κατά της εργασίας και η αναμονή της κάμψης της παραγωγικής Ελλάδας στέρησαν σε συνδυασμό με την μακροχρόνια απομάκρυνση από τις εμπειρίες, απομάκρυναν τους εργαζόμενους από την παραγωγική διαδικασία.

Η απομάκρυνση των εργαζομένων από οποιαδήποτε φάση της εργασίας σημαίνει σαφώς την κάμψη της απόδοσής των και την απώλεια ορισμένων παραγωγικών χαρακτηριστικών τους. Θα είμαστε, λοιπόν, στη δυσάρεστη θέση μετά από λίγα χρόνια να αναρωτιώμαστε για το τι έφταιξε για την απαξίωση του εργατικού δυναμικού.


Οπωσδήποτε θα πρέπει να προλάβουμε να φτάσουμε και να εμποδίσουμε και τη χώρα να φτάσει σε σημείο που να ρωτάται στο μέλλον γιατί συνέβη ό,τι συνέβη και πώς θα μπορούσαμε να το είχαμε προλάβει. 

Παρασκευή, 24 Ιανουαρίου 2014

Πόλεμος πολιτισμών στο κατώφλι μας

Μετά το γεγονός της 11.9.2001, η Δύση επιχείρησε τέσσερις επεμβάσεις στην Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Το αποτέλεσμα  φαίνεται να είναι αμφίβολο: σήμερα οι ΗΠΑ  βρίσκονται σε σύγκρουση με τον ακραίο ισλαμικό φονταμενταλισμό σε ένα ευρύτατο μέτωπο που ξεκινά από την αφρικανική ακτή του Ατλαντικού στις εκβολές του ποταμού Σενεγάλη, περνά από το Μάλι, τη Λιβύη, την Αίγυπτο, επεκτείνεται στη Σομαλία, στην Υεμένη και μετά στη Συρία, για να καταλήξει στο Ιράκ, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν. Η εξτρεμιστική οργάνωση Αλ-Κάιντα όχι μόνο δεν έχει ηττηθεί, αλλά έχει οργανώσει κλάδους και παραφυάδες.

Από καιρό σε καιρό ξεσπούν συγκρούσεις, ενώ στην πρώτη γραμμή βρίσκονται αντιμέτωποι η οργάνωση Αλ-Κάιντα και υπηρεσίες των ΗΠΑ ειδικευμένες σε ανορθόδοξες επιχειρήσεις. Τα κύρια σημεία των συγκρούσεων είναι η βόρεια περιοχή του Μάλι, όπου τα ποικιλόμορφα τμήματα της Αλ-Κάιντα συγκρούονται με γαλλικά στρατεύματα. Ο πόλεμος άρχισε το 2012 με τη γαλλική επέμβαση όταν η Αλ-Κάιντα και άλλες ομάδες κυριάρχησαν στο βόρειο τμήμα της χώρας που βρίσκεται στην έρημο Σαχάρα. Οι Γάλλοι αντιμετωπίζουν την «Αλ-Κάιντα του ισλαμικού Μαγκρέμπ» (AQIM) που δρα στην Αλγερία, στο Μάλι, στον Νίγηρα και τη Μαυριτανία. Ο κλάδος αυτός της Αλ-Κάιντα δρα και στη Λιβύη, όπου το 2011 το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον δικτάτορα Καντάφι. Εκεί, χιλιάδες στρατιώτες του λιβυκού στρατού εγκατέλειψαν όπλα και οπλοστάσια, τα οποία βρίσκονται σήμερα στα χέρια της Αλ-Κάιντα. Τα σύνορα της Λιβύης στην έρημο Σαχάρα είναι πλέον ανύπαρκτα, όπως και αυτά του Μάλι.  

Στην Αίγυπτο, είναι γνωστή η πολιτική αστάθεια, πλην άγνωστη παραμένει η πρόσφατη αναταραχή στην έρημο Σινά, όπου διεξάγονται κανονικές μάχες μεταξύ της Αλ-Κάιντα και των Βεδουίνων που την στηρίζουν και του Αιγυπτιακού Στρατού. Πιο νότια, στη Σομαλία, είναι αδύνατον να υπάρξει οργανωμένη αρχή και η Αλ-Κάιντα έχει εγκατασταθεί μόνιμα και στρατολογεί μαχητές κάτω από την ηγεσία της «Αλ-Σαμπάχ και Αλ-Κάιντα της Ανατολικής Αφρικής» που ελέγχει μεγάλα τμήματα της χώρας. Στη Σομαλία έχουν επέμβει στρατεύματα των γειτονικών αφρικανικών χωρών. Στην απέναντι Υεμένη, η αναρχία είναι πλήρης και έχουν απομακρυνθεί όλοι οι Δυτικοί υπήκοοι. Στη χώρα αυτή με τις ανυπότακτες φυλές βρήκε καταφύγιο η «Αλ-Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου» (AQAP) που επεκτείνει τη δράση της και στη Σαουδική Αραβία, αλλά και σχεδιάζει και επιχειρεί τρομοκρατικές επιθέσεις στον Δυτικό κόσμο. Ακόμη και στα εμιράτα του Κόλπου η αναταραχή είναι μόνιμη.

Στη Συρία, φαίνεται ότι τα ποικίλα συμφέρονται έχουν διαμελίσει τη χώρα και η κατάσταση αυτή θα συνεχισθεί χωρίς έλεγχο. Ο εμφύλιος  πόλεμος στη Συρία έδωσε ευκαιρία στην Αλ-Κάιντα για να οργανώσει και να εγκαταστήσει ένα κρατικό μόρφωμα που περιλαμβάνει τμήματα της Συρίας και του Ιράκ. Αυτό είναι η λεγόμενη «Ισλαμική Πολιτεία του Ιράκ και της Μεγάλης Συρίας» (ISIS). Η οργάνωση ISIS ελέγχεται από τον περιβόητο Αμπού-Μπακρ-Αλ-Μπαγκντάντι, ο οποίος τον περασμένο χρόνο οργάνωσε και εκτέλεσε την επιχείρηση απόδρασης 500 πολεμιστών της Αλ-Κάιντα από τις κεντρικές φυλακές της Βαγδάτης.

Στο Ιράκ, όπου το 2003 οι ΗΠΑ νίκησαν και καθαίρεσαν τον δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν, η κατάσταση εξακολουθεί να είναι χαώδης. Η Αλ-Κάιντα έχει εγκατασταθεί σταθερά ως ISIS, παρ΄ όλο που πριν δεν ήταν παρούσα. Χιλιάδες φανατικοί ισλαμιστές από τον Καύκασο και τον Αραβικό Κόλπο βρίσκουν εκεί καταφύγιο. Στο διπλανό Αφγανιστάν, όπου οι ΗΠΑ κατενίκησαν το 2011 τους Ταλιμπάν, οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ σχεδιάζουν να αποσυρθούν το 2014. Η χώρα είναι πεδίο πολεμικής σύγκρουσης , αλλά οι Ταλιμπάν είναι πιο ισχυροί από πριν. Οι συγκρούσεις επεκτείνονται και στο γειτονικό Πακιστάν. Οι δραστηριότητες της Αλ-Κάιντα οργανώνονται από την «Αρχή της Αλ-Κάιντα», η οποία αποτελεί εξέλιξη της αρχικής ομάδας του Οζάμα Μπιν-Λάντεν.

Ο επί κεφαλής της οργάνωσης ISIS Αμπού-Μπακρ-Αλ-Μπαγκντάντι πιθανολογείται ότι φιλοδοξεί να παίξει τον ρόλο ενός νέου Μπιν-Λάντεν. Ο ίδιος παρουσιάζει ως τελική νίκη της Αλ-Κάιντα τη δημιουργία ενός νέου χαλιφάτου που θα περιλαμβάνει μεγάλα τμήματα της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Πρόκειται για ένα μεσσιανικό φανατικό όνειρο που δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά είναι ικανό να τροφοδοτεί ανορθόδοξους πολέμους στα χρόνια που έρχονται.


Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013

Σκοτεινό το μέλλον στη Φουκουσίμα


Πριν σχεδόν τρία χρόνια, το Μάρτιο του 2011,  ο μεγάλος σεισμός στις ανατολικές ακτές του ιαπωνικού νησιωτικού συμπλέγματος προξένησε παλιρροιακό κύμα, το οποίο πλημμύρησε το παρά την ακτή ευρισκόμενο πυρηνικό εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας στη Φουκουσίμα.  Τρείς από τους έξ πυρηνικούς αντιδραστήρες του εργοστασιακού συμπλέγματος στερήθηκαν το υγρό ψύξης, με αποτέλεσμα υπερθέρμανση, πυρηνικές αντιδράσεις με επακόλουθες ακτινοβολίες και τήξη του πυρηνικού καυσίμου. Σήμερα, το υπό μορφή λάβας πυρηνικό καύσιμο, σε κάθε έναν από τους τρείς αντιδραστήρες, εξακολουθεί ανεξέλεγκτο να βρίσκεται σε υπερθέρμανση  και να εκπέμπει θανατηφόρες ραδιενεργές ακτινοβολίες.

  Όπως έγινε γνωστό από την εταιρεία ΤEPCO, που διαχειρίζεται το πρόβλημα του πυρηνικού εργοστασίου ενέργειας, η αντιμετώπιση του προβλήματος των τριών υπό τήξη πυρηνικών αντιδραστήρων θα απαιτήσει συνεχείς εργασίες που θα διαρκέσουν 40 χρόνια. Αυτό λέγεται, βέβαια, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη πείρα και χωρίς τεκμηρίωση. Άγνωστα είναι τα προβλήματα που χρειάζεται να αντιμετωπιστούν και κυρίως άγνωστη είναι η μέθοδος και η στρατηγική της αντιμετώπισης. Ελέχθη ότι η πυρηνική υπέρθερμη λάβα θα απομακρυνθεί, όμως κανείς δεν εξήγησε το που θα μεταφερθεί και πώς. Δεν έγινε λόγος για την αδυναμία εξουδετέρωσης των πυρηνικών αντιδράσεων, που θα κρατήσουν ενεργή την υπέρθερμη λάβα για χιλιάδες χρόνια.

  Η κατάσταση αντιμετωπίζεται στοιχειωδώς με την ψύξη των υπό τήξη πυρήνων, ώστε να επιβραδύνονται οι πυρηνικές αντιδράσεις. Η κατασκευή ενός φράγματος, που θα συγκρατήσει τα διαρρέοντα ραδιενεργά νερά της ψύξης, απέτυχε. Τα ραδιενεργά κατάλοιπα της ψύξης αποθηκεύονται σε δεξαμενές, έως ότου βρεθεί τρόπος εξουδετέρωσής τους. Ήδη έχουν συσσωρευτεί πάνω από χίλιες μεγάλες δεξαμενές, οι οποίες όμως παρουσιάζουν διαρροές, με αποτέλεσμα εκατοντάδες τόνοι ραδιενεργού νερού να μολύνουν καθημερινά την παρακείμενη θάλασσα. Ίχνη ραδιενέργειας στη θάλασσα έχουν ανιχνευθεί στην άλλη άκρη του Ειρηνικού.

  Η τεχνική λύση που επιδιώκεται είναι η κατασκευή ενός τοίχου από πάγο μέσα στο έδαφος, που θα περικλείει τους προβληματικούς αντιδραστήρες. Η λύση αυτή εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα και κανείς δεν γνωρίζει αν είναι αξιόπιστη. Επιπλέον, κατασκευάζεται φράγμα προς την θάλασσα και πρόσθετα φράγματα για τα υπόγεια υδάτινα ρεύματα. Οπωσδήποτε, οι εργασίες αυτές ενδέχεται να αποδειχθούν μάταιες, αφού το υπέδαφος βρίσκεται σε υποχώρηση, ενώ μια σεισμική δόνηση θα μπορούσε να καταστρέψει τα πάντα.

  Η κατάσταση είναι τόσο περίπλοκη, ώστε η αγωνία και η αβεβαιότητα κυριαρχούν στη ψυχολογία των 6.000 τεχνικών και εργατών που απασχολούνται εντατικά με το πρόβλημα. Ήδη η εταιρεία ΤEPCO αντιμετωπίζει οξύτατο πρόβλημα ειδικευμένου προσωπικού. Οι τεχνικοί που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, κοντά στους υπό τήξη αντιδραστήρες, είναι υποχρεωμένοι να εγκαταλείψουν μόνιμα τις θέσεις τους μετά από έκθεση σε ορισμένο ποσό ραδιενεργού ακτινοβολίας. Μόνο αυτόν τον χρόνο σχεδόν 200 ειδικευμένοι τεχνικοί δέχτηκαν ακτινοβολίες κοντά στο όριο των 100mSv, ενώ σχεδόν 400 άλλοι δέχτηκαν ακτινοβολίες μεταξύ 75 και 100 mSv. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το 10% του ειδικευμένου προσωπικού αχρηστεύτηκε και απεχώρησε από την κρίσιμη πρώτη γραμμή μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο.  Και αυτό υποτίθεται ότι θα συνεχιστεί για δεκάδες χρόνια. Ήδη στις αρχές του 2013, χωρίς να έχουν συμπληρωθεί δύο χρόνια από το πυρηνικό ατύχημα, η TEPCO είχε ανακοινώσει ότι 2000 από τους τεχνικούς της είχαν δεχθεί ακτινοβολίες, όχι μεν θανατηφόρες, αλλά πάνω από το επιτρεπτό όριο των 100mSv. Τα άτομα αυτά δεν μπορούν να δεχθούν πρόσθετες ακτινοβολίες. Σύμφωνα με παρατηρητές το ηθικό των εργαζομένων βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Η πλειονότητα των εργαζομένων παρουσιάζει ενδείξεις κατάθλιψης και η απογοήτευση είναι διάχυτη. Οι εργασίες δεν φαίνεται να προχωρούν προς κάποιο ενθαρρυντικό αποτέλεσμα και τα προβλήματα συνεχώς επιδεινώνονται. Η οικονομική αντοχή της TEPCO φαίνεται να αγγίζει τα όριά της και η ιαπωνική κυβέρνηση προχωρεί σε γενναίες παροχές. Ωστόσο, στο μέλλον οι εργασίες θα απαιτήσουν την δαπάνη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, πράγμα που δεν φαίνεται δυνατόν να αντιμετωπιστεί από μεμονωμένους φορείς.

  Εμάς δεν μας μένει παρά να ερωτήσουμε πως προκύπτει για τους υπερασπιστές της πυρηνικής ενέργειας το συχνά διατυμπανιζόμενο συμπέρασμα ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί ιδανική οικονομική λύση: το ατύχημα της Φουκουσίμα δείχνει το πόσο θα κοστίσει η δήθεν φθηνή πυρηνική ενέργεια στις επερχόμενες γενεές.  Αλλά και οι χαρακτηρισμοί  περί «καθαρής ενέργειας» ή «πράσινης ενέργειας», που συχνά  αποδίδονται στην πυρηνική ενέργεια, καταρρίπτονται από την εφιαλτική πραγματικότητα που μόλις προσπαθήσαμε να περιγράψουμε.

Δευτέρα, 21 Οκτωβρίου 2013

Εθνοαποδόμηση και εθνομηδενισμός



Με τους καινοφανείς αυτούς όρους χαρακτηρίζουμε την πλημμύρα των αμφισβητήσεων καθιερωμένων δεδομένων της ελληνικής ιστορίας και της καθημερινής αντίληψης που έχουμε για την πατρίδα μας. Η αντίληψη αυτή  μαζί με την ιστορική εμπειρία έχουν δημιουργήσει μία συνείδηση που κυριαρχεί στη λαϊκή φαντασία και συγκροτεί μία πειστική ιστορική και ηθική εικόνα της χώρας και του λαού της. Η συνείδηση  όμως αυτή βάλλεται σήμερα από ομάδες διανοουμένων, οι οποίοι την θεωρούν ανεπίτρεπτα ελληνοκεντρική, ώστε να δυσχεραίνει την προσέγγιση προς τον κόσμο και να αδικεί τους όμορους λαούς. Κατηγορείται ευθέως ο ελληνικός λαός ότι υποκύπτει στη γοητεία του εθνικισμού. Υποστηρίζεται ότι η θεραπεία θα πρέπει να βασισθεί στον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης και στην ιδεολογική καθοδήγηση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Εθνοαποδόμηση είναι λοιπόν κάθε αμφισβήτηση των στοιχείων που συγκροτούν ιστορικά το ελληνικό έθνος, ενώ εθνομηδενισμός είναι η απαξίωση των ηθικών στοιχείων που συγκροτούν την ελληνική ιστορική παρουσία.

Αν θυμάμαι καλά, πρώτα παρουσιάσθηκε μια αμφισβήτηση σχετικά με τη δημιουργία και τη συνείδηση του ελληνικού έθνους. Υποστηρίχθηκε ότι το ελληνικό έθνος αποτελεί κατασκευή που ακολουθεί τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό. Ότι αποτελεί μία φαντασιακή κοινότητα που συνδέεται με την δημιουργία του ελληνικού κράτους. Αγνοήθηκαν έτσι τα πλήθη των παραδειγμάτων και οι ελληνικοί αιώνες που ακολούθησαν το « Το όμαιμον, το ομόγλωσσον, το ομότροπον», που ήδη από τον 5ο αιώνα π.Χ. επικαλείται ο Ηρόδοτος. Επικράτησε κατόπιν η συνήθεια της άρνησης της συνέχειας του ελληνικού έθνους, την οποία κατά τον 19ο αιώνα ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος αγωνίσθηκε με την συνθετική «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» να αποδείξει. Αφαιρέθηκε έτσι το ιστορικό βάθος το οποίο πλαισιώνει και συνοδεύει το λόγιο, το δομημένο και το φυσικό περιβάλλον της χώρας μας.  Μετά, ακολούθησε το ζήτημα των ταυτοτήτων και της αναφοράς του θρησκεύματος στις ταυτότητες των Ελλήνων. Η αμφισβήτηση συνεχίσθηκε με το περιβόητο βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ τάξης των Δημοτικών Σχολείων. Αμφισβητήθηκαν στη συνέχεια συμβολικοί μύθοι που ενισχύουν ποιητικά  την ταυτότητά μας, όπως η ιστορική πραγματικότητα του Κρυφού Σχολείου και αμέσως μετά η αλήθεια του Χορού του Ζαλόγγου. Αφορμή σε μεγάλες και σχοινοτενείς συζητήσεις έδωσε η προβολή στην τηλεόραση μιας σειράς σχετικής με την Επανάσταση του 1821. Υποστηρίχθηκε ότι η Ελληνική Επανάσταση είχε κίνητρα και φορείς τελείως διαφορετικά από αυτά που καθιερώθηκαν ιδεαλιστικά και δήθεν ανιστόρητα. Μάλιστα, αφαιρέθηκε το φωτοστέφανο της ηθικής υπεροχής των Ελλήνων, οι οποίοι κατηγορήθηκαν ως σφαγείς της Τριπολιτσάς. Η εικόνα αυτή συμπληρώθηκε με την άρνηση του εθνοαπελευθερωτικού χαρακτήρα της Μικρασιατικής Εκστρατείας, που κατέληξε να θεωρείται κατακτητικός πόλεμος. Παράλληλα, σε ποικίλα δημοσιεύματα και τηλεοπτικές εκπομπές επιχειρήθηκε ο εξωραϊσμός και η εξιδανίκευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.  Υποστηρίχθηκε ότι η διοικητική αυτή επινόηση, του επιδρομέα και κατακτητή από την Κεντρική Ασία, είχε έναν προοδευτικό χαρακτήρα και μάλιστα ότι το ελληνικό έθνος αποτελούσε συστατικό στοιχείο της. Είναι, λοιπόν, η Οθωμανική Αυτοκρατορία ένα μη εχθρικό πολιτειακό σχήμα, του οποίου οι Έλληνες αποτελούν συστατική ομάδα. Οι Γενίτσαροι αναγορεύονται σε εκφραστές μιας κοινωνικής κινητικότητας και η  Οθωμανική Αυτοκρατορία  αναγεννιέται και  γίνεται τμήμα της ελληνικής ιστορίας.  Αντιθέτως, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αποσπάται  από την ελληνική ιστορία και κατηγορείται ως βάρβαρη και οπισθοδρομική. Τέλος, ζητήθηκε η κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων στη Μέση Εκπαίδευση και η μετατροπή της διδασκαλίας των Θρησκευτικών σε προαιρετική. 

Όπως συνέβη με την ρομαντική ιστοριογραφία του 19ου αιώνα, όταν οι ριζοσπάστες ιστορικοί Εδουάρδος Γκίββων και Γιάκομπ Φίλιπ Φαλμεράυερ δημιούργησαν σχολές αμφισβήτησης και αντίστοιχης αντίδρασης, έτσι και σήμερα οι αμφισβητήσεις της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού έθνους ξεκινούν από συγκεκριμένα περιβάλλοντα των εργαλειακών πανεπιστημιακών σπουδών στις ΗΠΑ και από πραγματιστές ιστορικούς εκφραστές της Νέας Ιστορίας από πανεπιστήμια της ευρωπαϊκής ηπείρου. Κατ΄ αρχήν, η περιβόητη παγκοσμιοποίηση και το άνοιγμα των παγκόσμιων αγορών επιβάλλουν τον περιορισμό των ισχυρών εθνικών συνειδήσεων και όποιων πολιτισμικών παραδόσεων είναι ενδεχόμενο να αντιδράσουν στη δημιουργία ενός παγκόσμιου πολιτισμού. Πολυπολιτισμικότητα είναι η αξία και η ανάγκη που επιβάλλεται. Η μεταφορά του οικονομικού κέντρου βάρους του παγκόσμιου συστήματος από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό Ωκεανό είναι η αιτία της ανάδυσης ενός νέου πολυπολικού κόσμου, ο οποίος είναι και κατ΄ ανάγκην πολυπολιτισμικός.

Το πολυπολιτισμικό πρότυπο επιδιώκει τη διάλυση της μοναδικότητας του κλασσικού κόσμου μέσα σε μία σειρά από πολλές υβριδικές πολιτισμικές υποενότητες και σε ένα πολυφωνικό συνονθύλευμα από ανατολικές δοξασίες και παραδόσεις. Θα πρέπει λοιπόν να ρωτήσουμε τι απομένει από τον αγώνα κατά της αμάθειας, της δεισιδαιμονίας και ποιος  θα διαρρήξει τους δεσμούς που συνεχώς υφαίνουν το άλογο και το παράλογο. Αγώνα, που ανέλαβε ο κλασσικισμός ως προϋπόθεση κάθε πολιτισμικής άνθισης και κάθε ουσιαστικής εκπαίδευσης, αλλά και κάθε δημοκρατικής εξέλιξης, αφού η δημοκρατία σημαίνει κατ ανάγκην και παιδεία και μάλιστα κλασσική παιδεία.

Υποστηρίζεται ότι ο ελληνοκεντρισμός παραμόρφωσε και περιόρισε τα επιτεύγματα των άλλων πολιτισμών και θεωρείται ατύχημα το ότι η ένδοξη κληρονομία του κλασσικού κόσμου κατόρθωσε να επιβιώσει των κατακτητών της Ελλάδας. Είναι, λοιπόν, αρνητική εξέλιξη, για τους οπαδούς της πολυπολιτισμικότητας, το ότι η Ρωμαϊκή και Οθωμανική κατάκτηση της Ελλάδας δεν στάθηκαν ικανές να εμποδίσουν τους μεταγενέστερους θριάμβους του κλασσικισμού και τον ενθουσιασμό που εξακολουθεί αμείωτος να συνοδεύει τα ελληνικά επιτεύγματα.

Για τους θιασώτες του πολυπολιτισμικού και τους αρνητές του κλασσικισμού η καλλιέργεια του πολυγλωσσικού, του διαπολιτισμικού, αυτού που, κατά τη γνώμη τους, βοηθά στην πνευματική αλληλοκατανόηση και προάγει την παγκόσμια συνεργασία, δεν είναι ό,τι μπορεί σήμερα να πετύχει η ψυχρότητα αυτού που ονομάζουμε κλασσικό.

Η συζήτηση αυτή αναζωπυρώθηκε πρόσφατα με τον θάνατο του συγγραφέα της «Μαύρης Αθηνάς» Martin Bernal. Στο τρίτομο αυτό έργο, που είναι αποτέλεσμα λογιοσύνης, πλην άκρως αμφιλεγόμενο, ο  Martin Bernal επιχειρηματολογεί σε ένα ευρύτατο φάσμα υποστηρίζοντας ότι οι απαρχές του ελληνικού πολιτισμού βρίσκονται  στην αρχαία Αίγυπτο και στην αρχαία Φοινίκη. Οι Αιγύπτιοι και οι Φοίνικες εποίκισαν κατά τον Βernal στην προϊστορική Ελλάδα. Έτσι, ο κλασσικός  πολιτισμός περιγράφεται ως υβριδικό αποτέλεσμα της συνάντησης αρχαίων  πολιτισμών και παραδόσεων, παρά ως αυτοδύναμο σύνολο μιας συμπαγούς  και αδιάσπαστης πολιτισμικής συνέχειας. Μάλιστα, η σχετικοποίηση του κλασσικού κόσμου και την υποταγή του σε πολυπολιτισμικά πλαίσια ακολουθείται από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, που θεωρείται ένα φαντασιακό  αποτέλεσμα, κατάλληλο για να στηρίζει και να εξυπηρετεί τους Ευρωπαίους και τις επιδιώξεις τους.

Δεν μας είναι γνωστό το τι στηρίζει και τρέφει την προσπάθεια για αποδόμηση της ελληνικής ιστορίας και της κρατούσας ιδεολογίας. Η προσπάθεια αποδόμησης φαίνεται επίμονη, διαρκής και εκτεταμένη και βέβαια δεν μπορούμε να καταφύγουμε σε θεωρίες συνωμοσίας. Οι πολιτικές σκοπιμότητες που ενδέχεται να υποκρύπτονται δεν μας φαίνεται να αποτελούν επαρκή εξήγηση. Ωστόσο, η ελληνική ιστορία και η ελληνική ταυτότητα αποτελούν πολιτισμικές αξίες. Η αμφισβήτησή τους δεν αφορά μόνο τους Έλληνες, αλλά ενδέχεται να έχει κόστος που αφορά ολόκληρη την οικουμένη. Θα τολμούσαμε να πούμε ότι αυτά που αμφισβητούνται αποτελούν προϊόντα μιας παγκόσμιας ιστορικής και πολιτισμικής πρωτοπορίας και δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθούν στα πλαίσια μιας συγκυρίας και ενός συρμού.
Δεν έχουμε να προτείνουμε λύσεις, παρά μία ευχή: Είναι ανάγκη απόλυτη και κατεπείγουσα να αναλάβει η ελληνική διανόηση και η ελληνική επιστήμη την απόκρουση των εθνοαποδομητικών και εθνομηδενιστικών τάσεων. Πρέπει να ληφθεί δράση, να δημιουργηθούν συνθετικά επιστημονικά έργα και να κινητοποιηθούν τα ελληνικά πανεπιστήμια. Γνωρίζουμε πόσο δύσκολες είναι τέτοιες δράσεις.  Ωστόσο, πρόκειται  για αγώνα που αν χαθεί στο επίπεδο της διάνοιας και του φρονήματος, όλα θα έχουν χαθεί.


Παρασκευή, 18 Οκτωβρίου 2013

Η Φουκουσίμα απειλεί το Τόκυο και τους Ολυμπιακούς του



Δυόμιση χρόνια μετά τον σεισμό και το επακόλουθο τσουνάμι, που οδήγησε στην τήξη του πυρηνικού υλικού σε τρεις από τους αντιδραστήρες του πυρηνικού εργοστασίου παραγωγής ενέργειας στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας, η εταιρεία ΤEPCO, που έχει την ευθύνη της διαχείρισης του προβλήματος, παρεδέχθη ότι 300 τόνοι τοξικού νερού ψύξης διαρρέουν καθημερινά στον ωκεανό και μάλιστα ζήτησε για πρώτη φορά διεθνή βοήθεια. Είναι πλέον προφανές ότι η εταιρεία αυτή δεν μπορεί να διαχειριστεί και πολύ περισσότερο να επιλύσει το πρόβλημα, το οποίο μάλιστα, γίνεται όλο και πιο απειλητικό.

Κανείς δεν γνωρίζει την ακριβή θέση των τριών υπό τήξη αντιδραστήρων, οι οποίοι συνεχίζουν ανεξέλεγκτοι να βυθίζονται στο περίβλημά τους και πιθανόν στο έδαφος και μάλιστα, κανείς δεν γνωρίζει το πώς θα αντιμετωπισθεί το τερατώδες πρόβλημα, που μπορεί να συνεχιστεί για χιλιάδες χρόνια. Ήδη, το περίβλημα των αντιδραστήρων ψύχεται με νερό, ώστε η θερμοκρασία τους να παραμένει σχετικά χαμηλή, για να μην επιδεινωθεί το πρόβλημα. Το νερό της ψύξης είναι άκρως τοξικό και συλλέγεται σε χαλύβδινες δεξαμενές, όπου αποθηκεύεται χωρίς κανένας να γνωρίζει πως θα το διαχειριστεί και πότε. Ήδη έχουν συσσωρευτεί πάνω από 1.000 δεξαμενές που περιέχουν 338.000 τόνους τοξικού νερού, που ορισμένες από αυτές παρουσιάζουν επικίνδυνες διαρροές. Ορισμένα από τα υπόβαθρα των δεξαμενών παρουσιάζουν τέτοιες διαρροές, ώστε οποιοσδήποτε προσεγγίσει κινδυνεύει να δεχθεί θανατηφόρες ακτινοβολίες ικανές να σκοτώσουν ένα απροστάτευτο άτομο μέσα σε 4 ώρες. Τα όργανα μέτρησης κατέγραψαν επίπεδα ραδιενέργειας 18 φορές υψηλότερη από αυτήν που είχε αναγγελθεί πριν. Η δικαιολογία των υπευθύνων ήταν ότι τα όργανά τους δεν μετρούσαν πάνω από ένα ορισμένο σημείο!  Η συσσώρευση τοξικού νερού είναι τέτοια, που αποτελεί κοινό μυστικό το ότι τους επόμενους μήνες οι υπεύθυνοι θα υποχρεωθούν να οδηγήσουν στον ωκεανό, το νερό που συσσωρεύεται καθημερινά. Ωστόσο, νέες δεξαμενές κατασκευάζονται με φρενιτιώδες ρυθμούς, χωρίς κανείς να γνωρίζει το πως θα τις διαχειριστούν.

Επί πλέον, το κτήριο στο οποίο στεγάζεται ο τέταρτος αντιδραστήρας έχει υποχωρήσει πάνω από μισό μέτρο μέσα στο ασταθές έδαφος, πράγμα πολύ επικίνδυνο αφού στην οροφή του κτηρίου αυτού είναι αποθηκευμένες ραδιενεργές ράβδοι σχάσιμου πυρηνικού υλικού, που ενδέχεται να σκορπίσουν στο έδαφος αν το κτήριο καταρρεύσει. Όλοι τρέμουν το ενδεχόμενο ενός νέου σεισμού, αλλά ακόμη  και το πιο πιθανό ενδεχόμενο μιας θεομηνίας ή ενός τυφώνα.

Η Ιαπωνία, χώρα με τεράστια βιομηχανική ισχύ και προηγμένη τεχνολογία, διαθέτει σχεδόν πενήντα πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας. Παρ΄ όλα αυτά οι χιλιάδες τεχνικοί και ειδικευμένοι επιστήμονες, που διαθέτει η χώρα αυτή, δεν μπορούν να προτείνουν μία εφαρμόσιμη λύση στο πρόβλημα, το οποίο ήδη έχει κοστίσει το ιλιγγιώδες ποσό των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ήδη τον περασμένο Αύγουστο η Ιαπωνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας αναβάθμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης από το επίπεδο 1 στο επίπεδο 3, σε μια κλίμακα 8 επιπέδων. Κάθε επίπεδο της κλίμακας αυτής σημαίνει δεκαπλασιασμό της ραδιενέργειας που εκλύεται. Η κατάσταση ήδη συγκρίνεται με αυτήν του Τσερνομπίλ.

Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Shinzo Abe, υποστηρικτής της πυρηνικής ενέργειας, δήλωσε ότι η εταιρεία TEPCO δεν είναι σε θέση να επιλύσει το πρόβλημα και η Κυβέρνηση θα βοηθήσει την αποκατάσταση των διαρροών και θα στηρίξει την επίπονη και μακροπρόθεσμη διαδικασία απενεργοποίησης των αντιδραστήρων. Κανείς, όμως, δεν γνωρίζει πώς τεχνικά θα γίνει αυτό.

Από τους 50 ενεργούς αντιδραστήρες που υπάρχουν στην Ιαπωνία βρίσκονται πλέον σε λειτουργία μόλις 2. Η Ιαπωνία θα βρεθεί σύντομα χωρίς ηλεκτρική ενέργεια από πυρηνική σχάση. Στον υπόλοιπο κόσμο η Γερμανία και η Ελβετία αποφάσισαν ήδη την κατάργηση των πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ενέργειας. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία παραμένουν οι μόνες χώρες της Ευρώπης που επιμένουν να επεκτείνουν την εξάρτησή τους από την πυρηνική ενέργεια. Στην υπόλοιπη Ευρώπη τα σχέδια επέκτασης της χρήσης πυρηνικών μέσων έχουν παγώσει. Αντιθέτως στον υπόλοιπο κόσμο συντάσσονται μελέτες και γίνονται κατασκευές για λόγους που είναι πολιτικοί και στρατιωτικοί.

Πολλοί είναι αυτοί που ανησυχούν για την απειλή που παρουσιάζει το πρόβλημα αυτό με την προοπτική της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων το 2020 στο Τόκυο. Το Τόκυο απέχει μόλις μερικές δεκάδες χιλιομέτρων από τη Φουκουσίμα.

Κι όμως, λίγοι είναι αυτοί που είναι πρόθυμοι να παραδεχθούν τον παραλογισμό στον οποίο βασίζεται όλη αυτή η εξέλιξη : για ορισμένα πρόσκαιρα ωφελήματα, που θα ευνοήσουν μόνο σήμερα δύο ή τρεις γενεές, δημιουργείται ένα τερατώδες πρόβλημα που θα υποχρεώσει δεκάδες ή εκατοντάδες μέλλουσες γενεές να ξοδέψουν απείρως περισσότερα σε χρήμα και προσπάθειες. Τα τοξικά υλικά που συσσωρεύονται ακόμη και από τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας που λειτουργούν χωρίς φανερά προβλήματα θα συνεχίζουν να υπάρχουν για πολλές χιλιάδες χρόνια μέσα στο μέλλον. Το πλουτώνιο π.χ., που δεν υπάρχει στη φύση, χρειάζεται μέχρι 100.000 χρόνια για να πάψει να είναι ραδιενεργό.  Πρόκειται για κατόρθωμα μαθητευόμενων μάγων.